Showing posts with label Եղիշե Չարենց. Show all posts
Showing posts with label Եղիշե Չարենց. Show all posts

Sunday, 13 March 2016

Չարենցյան...

Ի՜նչ լավ է, որ Մարիամը «Հայաստանի թանգարաններ» նախագիծն է իրականացնում և ես հնարավորություն ունեմ նրա հետ այցելել ամենատարբեր թանգարաններ: Հերթը Եղիշե Չարենցի թանգարանինն էր և ի՜նչ ուրախ եմ, որ «Էթիկետ» ռադիոյի անդամների՝ Մարիամ Գևորգյանի, Բելլա Մարտիրոսյանի, Էրիկ Ոսկանյանի և ընկեր Հասմիկի հետ միասին ես էլ գնացի հանդիպում- ծանոթությանը: Մեկ անգամ արդեն եղել էի այդտեղ և դա էլ ավելի էր մեծացնում ցանկությունս կրկին հայտնվելու այդ «աշխարհում»: Չարենցին հասկանալը դժվար է ու հիմա, երբ մենք Չարենց ենք անցնում, փորձում հասկանալ, մտնել նրա պատկերների մեջ, կտոր-կտոր հավաքել պատկերը, իմ համար շատ կարևոր մաս ավելացավ հավաքածս պատկերների մեջ: Ստեղծագործություններն ավելի հասկանալի են լինում, երբ երևում է դրանց սկիզբը, կյանքի ընթացքի մեջ եղած կետը, պատճառը: Անձնական իրեր, կյանքից պատմություններ, միջադեպեր հարազատներ, սովորություններ, ամեն ինչ կապված նրա ու նրա մտքերի հետ բերում է մի կետի, հանգույցի, որը քանդելով սկսում ես փնտրել քոնը նրա մեջ:
Մեր գիդը Չարենցի թոռնուհին էր՝ Գոհար Չարենցը: Նա ամենայն հոգատարությամբ պատմեց-ներկայացրեց Չարենցին: Ես տեսնում էի թե ինչպես է նրա ներկայությունը շոյում ներկաների սրտերը, հետաքրքիր զգացողություն, մոտիկություն առաջացնում... կապում Չարենցի հետ:
Մանրամասներն արդեն կպատմի Մարիամը՝ ռադիոնյությում, իսկ ինձ մնում է շնորհավորել մեզ բոլորիս, չէ որ 119 տարի առաջ ծնվեց Չարենցը, որ խտացնի իրականությունը, անցկացնի իր մտքերի միջով ու տա մեզ՝ մեր խառնաշփոթը հարթելու կամ ավելի խորացնելու...

Thursday, 10 March 2016

Չարենցյան պատկերներ

Տպավորություն է թե, Չարենցից հետո ոչինչ չի փոխվել մեր կյանքում, նույն պատմությունն է, նույն ընթացքը: Ժամանակների փոփոխությունից չի փոխվում մարդու էությունը, ցանկությունները, միայն թե փոխվում է արտաքին տեսքը, գույները, էությունը մնում է նույնը: Ամեն ինչ նորից ու նորից նույնն է, Չարենցն էլ նույնն է…Դրան նպաստում են Չարենցի՝ երբեք չհնացող պատկերները: Գույներ, կրակ, զգացմունքների բուռն պոռթկում… երբ գտնվում ես զգացմունքների կիզակետում՝ սկսում ես չզգալ դրանք ու փորձում ես ավելի ու ավելի ուժեղացնել զգացողությունները, որ հասնի քեզ, որ զգաս այն ամբողջությամբ: Դա կերակուրի պես է` համեմված կծվով ու որքան շատ է այդ կծուն, այնքան չես զգում համն ու էլ ավելի շատ ցանկանում՝ անտեսելով կոկորդիդ ցավը: Այսպիսի պատկեր է Չարենցի «Ութնյակներ արևին» շարքում: Կյանքի ընթացքի մեջ մի պահ, առանձնացված կետ, որ ընդգծելու համար պիտի վառես, որ զգաս գոյությունը, կոպիտ մի բան պիտի լինի, դիպչի ու ցավեցնի, պինտի փայլի, ու իր լույսով կուրացնի:
Չարենցը մատչելի չէ, ցավն էլ բոլորը տանել չեն կարողանում: