Պատրաստվում ենք ճամփորդության

Մոտ մեկ ամիս է, ինչ մեր անգլերենի դասաժամերը օգտագործում ենք մարդու իրավունքները ուսումնասիրելու համար: Մեզ՝ 11-րդ դասարանցիներիս հետ, աշխատում է ընկեր Շուշանը: Նրա և Միսիս Իրինայի նախաձեռնությամբ մարտի 25-ին իրականացնելու ենք այս ճամփորդություն-նախագիծը.
Գնալու ենք Աշտարակի Կարմրավոր, Սպիտակավոր, Ծիրանավոր և Սուրբ Մարիանե եկեղեցիները և տեղի հին ջրաղացը:

Ըստ ավանդության, Աշտարակում ապրող երեք քույրեր սիրահարվում են Սարգիս անունով մի երիտասարդի։ Ավագ երկու քույրերը որոշում են իրենց զոհաբերել՝ կրտսեր քրոջ երջանկության համար և ծիրանագույն ու կարմիր զգեստ հագնելով իրենց նետում են ձորը։ Այս լուրն իմանալով, փոքր քույրը սպիտակ զգեստ հագնելով, նույնպես իրեն ձորն է նետում, իսկ Սարգիսը այս ամենի պատճառով դառնում է ճգնավոր։ Հետագայում ձորի եզրին կառուցում են երեք՝ Սպիտակավոր(V-VI դդ.), Կարմրավոր(7-րդ դար) և Ծիրանավոր(V-VI դդ.) եկեղեցիները:

Սուրբ Մարիանե եկեղեցին կառուցվել է 1281թ.-ին: Ստեղծման պատմության մասին տեղեկությունների չհանդիպեցի: Մի հետաքրքիր փաստ կար, որ մինչև հիմա հարավային ճակատին պահպանվել է արևային ժամացույցը:

Իսկ ջրաղացը կառուցել են Աղումյանները, որը հետագայում գնել են Շահազիզյանները և անվանել Մուխսոնց ջաղաց։ Դա Արագածոտնի մարզի ամենամեծ ջրաղացներից է, որը ժամանակին սպասարկել է Արարատյան դաշտի այլ բնակավայրեր նույնպես:

Ճամփորդությունից զատ մեր նպատակն է այցելել հատուկ դպրոց, շփվել և հետաքրքիր ժամանակ անցկացնել նրանց հետ՝ միասին մուլտֆիլմեր դիտել, պարել, երգել…

Հուսով եմ, որ ճամփորդությունից մեզ կմնան նոր ընկերներ և լավ հուշեր:  

Ավելին իմանալու համար աղբյուրներ՝ 1, 2, 3, 4

Արգենտինայի սառցադաշտերը

Նկարը՝ www.pinterest.com կայքից

Բազմաթիվ զբոսաշրջիկների ֆոտոխցիկներ ֆիկսել են, թե ինչպես է արգենտինական Պերիտո Մորենո սառցադաշտի հսկայական հատվածը պոկվում և ընկնում:  

Սպիտակ Հսկա անունով և 18 մղոն երկարությամբ սառցե գետը երկրի, զբոսաշրջիկներին գրավող, տեսարժան վայրերից մեկն է: Սառցադաշտից՝ մոտ չորս տարին մեկ, սառցե կտորներ են պոկվում և այդ տեսարանը դիտելու համար մոտակա օրերին բազմաթիվ տեղացիներ և զբոսաշրջիկներ են եկել այստեղ :

Ըստ տեղական լրատվամիջոցների, սառցե թունելի տանիքի փլվելու ժամանակ 3500 և 4500 մարդ եղել են դիտման համար նախատեսված տախտակի վրա: Ըստ տեղեկությունների, փլուզումը սկսվել է երեքշաբթի՝ որոշակի մասնատումներից հետո, սակայն այն ակնկալվում էր փետրվարին:

Արգենտինական սառցադաշտերի պարկն ավելին քան 200 սառցադաշտերի տուն է: Ըստ պարկի կայքէջի այն ամենամեծ ցամաքային սառցապատ տարածքն է՝ Անտարկտիկայից հետո:

Աղբյուր՝ http://www.newsinlevels.com/products/glaciers-in-argentina-level-3/

Հասարակագիտական ստուգատես. 2-րդ վեբինար

Մարտի 16-ին «Տիգրան Հայրապետյան» հասարակագիտական ստուգատեսի շրջանակներում տեղի ունեցավ հերթական վարպետության դասը: Սա երկրորդ դեպքն էր, որ վարպետության դասն անցկացվում էր տեսազանգի միջոցով: Այդ ձևաչափով անցկացվող դաս-պարապունքները կոչվում են վեբինար:
Վեբինարը վարում էր Արտակ Բեգլարյանը՝ ԼՂՀ վարչապետի մամլո խոսնակը: Թեման կոնֆլիկտային հաղորդակցությունների և տեղեկատվական անվտանգության մասին էր: Մեզ հետաքրքիր էր, թե ինչ է իրենից ներկայացնում տեղեկատվական պատերազմը, ինչ դեր ունի պետությունների հարաբերություններում և հատկապես ԼՂՀ, ՀՀ- Ադրբեջան հակամարտության մեջ: Արտակ Բեգլարյանը սիրով և ամենայն մանրամասնությամբ ներկայացրեց թեման, պատասխանեց մեզ հուզող հարցերին: Որոշ հետաքրքիր փաստեր իմացանք ԼՂՀ լրատվական դաշտից. ես չգիտեի, որ ԼՂՀ-ն ունի հանրային հեռուստաընկերություն՝ 4 ժամ եթերաժամանակով:
Ցավոք, ժամանակը սուղ էր, և դեռ մնացել են անպատասխան հարցեր: Արտակ Բեգլարյանն իր պատրաստակամությունը հայտնեց, ցանկության դեպքում, օգնելու յուրաքանչյուրիս, որպեսզի էլ ավելի լավ ուսումնասիրենք այս թեման:

Չարենցյան...

Ի՜նչ լավ է, որ Մարիամը «Հայաստանի թանգարաններ» նախագիծն է իրականացնում և ես հնարավորություն ունեմ նրա հետ այցելել ամենատարբեր թանգարաններ: Հերթը Եղիշե Չարենցի թանգարանինն էր և ի՜նչ ուրախ եմ, որ «Էթիկետ» ռադիոյի անդամների՝ Մարիամ Գևորգյանի, Բելլա Մարտիրոսյանի, Էրիկ Ոսկանյանի և ընկեր Հասմիկի հետ միասին ես էլ գնացի հանդիպում- ծանոթությանը: Մեկ անգամ արդեն եղել էի այդտեղ և դա էլ ավելի էր մեծացնում ցանկությունս կրկին հայտնվելու այդ «աշխարհում»: Չարենցին հասկանալը դժվար է ու հիմա, երբ մենք Չարենց ենք անցնում, փորձում հասկանալ, մտնել նրա պատկերների մեջ, կտոր-կտոր հավաքել պատկերը, իմ համար շատ կարևոր մաս ավելացավ հավաքածս պատկերների մեջ: Ստեղծագործություններն ավելի հասկանալի են լինում, երբ երևում է դրանց սկիզբը, կյանքի ընթացքի մեջ եղած կետը, պատճառը: Անձնական իրեր, կյանքից պատմություններ, միջադեպեր հարազատներ, սովորություններ, ամեն ինչ կապված նրա ու նրա մտքերի հետ բերում է մի կետի, հանգույցի, որը քանդելով սկսում ես փնտրել քոնը նրա մեջ:
Մեր գիդը Չարենցի թոռնուհին էր՝ Գոհար Չարենցը: Նա ամենայն հոգատարությամբ պատմեց-ներկայացրեց Չարենցին: Ես տեսնում էի թե ինչպես է նրա ներկայությունը շոյում ներկաների սրտերը, հետաքրքիր զգացողություն, մոտիկություն առաջացնում... կապում Չարենցի հետ:
Մանրամասներն արդեն կպատմի Մարիամը՝ ռադիոնյությում, իսկ ինձ մնում է շնորհավորել մեզ բոլորիս, չէ որ 119 տարի առաջ ծնվեց Չարենցը, որ խտացնի իրականությունը, անցկացնի իր մտքերի միջով ու տա մեզ՝ մեր խառնաշփոթը հարթելու կամ ավելի խորացնելու...

Չարենցյան պատկերներ

Տպավորություն է թե, Չարենցից հետո ոչինչ չի փոխվել մեր կյանքում, նույն պատմությունն է, նույն ընթացքը: Ժամանակների փոփոխությունից չի փոխվում մարդու էությունը, ցանկությունները, միայն թե փոխվում է արտաքին տեսքը, գույները, էությունը մնում է նույնը: Ամեն ինչ նորից ու նորից նույնն է, Չարենցն էլ նույնն է…Դրան նպաստում են Չարենցի՝ երբեք չհնացող պատկերները: Գույներ, կրակ, զգացմունքների բուռն պոռթկում… երբ գտնվում ես զգացմունքների կիզակետում՝ սկսում ես չզգալ դրանք ու փորձում ես ավելի ու ավելի ուժեղացնել զգացողությունները, որ հասնի քեզ, որ զգաս այն ամբողջությամբ: Դա կերակուրի պես է` համեմված կծվով ու որքան շատ է այդ կծուն, այնքան չես զգում համն ու էլ ավելի շատ ցանկանում՝ անտեսելով կոկորդիդ ցավը: Այսպիսի պատկեր է Չարենցի «Ութնյակներ արևին» շարքում: Կյանքի ընթացքի մեջ մի պահ, առանձնացված կետ, որ ընդգծելու համար պիտի վառես, որ զգաս գոյությունը, կոպիտ մի բան պիտի լինի, դիպչի ու ցավեցնի, պինտի փայլի, ու իր լույսով կուրացնի:
Չարենցը մատչելի չէ, ցավն էլ բոլորը տանել չեն կարողանում: 

Փետրվարի 21՝ Մայրենի լեզվի միջազգային օր

Վտանգված է համարվում այն լեզուն, որի օգտագործումը նվազում է: Հիմնականում դրա պատճառ է հանդիսանում այդ լեզվով խոսող մարդկանց քանակի նվազումը: Լեզուն համարվում է մեռած, երբ բոլոր մարդիկ՝ ում համար այն մայրենի լեզու էր համարվում, ոչնչանում են: Բացի այդ, լեզուն կարող է մի տարածքում վերանալ, բայց մեկ այլ տարածքում վերակենդանանալ՝ ինչպես իռլանդերենը:
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 1999թ. նոյեմբերի որոշումամբ, փետրվարի 21-ը նշվում է որպես Մայրենի լեզվի միջազգային օր:
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն լեզուների վտանգվածության չորս աստիճան է սահմանել (չվտանգվածի և մեռածի միջև)՝
1. Խոցելի
2. Հաստատապես վտանգված
3. Խիստ վտանգված
4. Ծայրահեղ վտանգված

Վտանգված լեզուների մեջ են մտնում Հայաստանի, Ալբանիայի, Ավստրիայի, Դանիայի, Էստոնիայի, Իռլանդիայի, Մոլդովայի և այլ երկրների մի շարք լեզուներ:
Ըստ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի աշխարհի 6000 լեզուներ կորստի մատնվելու եզրին են:

Աղբյուրներ` 1, 2

Жизнь современных детей

Жизнь современных детей все больше похожа на жизнь взрослых, где нужно много трудиться и думать о будущем. Полвека назад дети так же ходили в школы, кружки и к репетиторам, но жили свободнее. Что изменилось с тех пор и почему теперь родители стараются не оставлять свободного времени своим детям?

Мне трудно говорить почиму это так, потому что я всегда имела права распоряжать мое время. Мне никогда не заставляли делать то, что мне ни нравилось. Правда, очень мало, что мне не нравится, а если и не нравится, я пробую найти в этом хорошие стороны.
Возвращаясь к теме, надо заметить, что сейчас техналогии очень быстро развиваются и вообще жизнь стал гораздо быстрее и чтобы успеть жить, надо сам стать быстрым, учится всего многого, а для этого нужно много времени. Кроме того сейчас информация более доступно чем раньше и это иногда волнует родителям. Многие из них думают, что дети могут знать много нехорошего и выбрать плахие пути и потому они стараются не оставлять им свабодного времени, чтобы они ие могли иметь ни какого отнашении с этим. По моему это неправильно, потому что запрещенный плод всегда желанный и кроме того это может иметь обратный результат. Родители сами должны показать своих детей хорошую и плохую, обеснять почему они так думают, чтобы ничего не осталось закрытым и не понятным, чтобы в будущем сталкиваясь с этими проблемами, могли сами решить их.

Քննարկում «Տարրական դպրոցներում Հայոց եկեղեցու պատմության դասավանդում» թեմայով

Փետրվարի 12-ին առաջին անգամ ներկա եղա մի հանդիպման, որը հրավիրված էր և լուսաբանվում էր բազմաթիվ լրատվամիջոցների կողմից, և ինչպես հետո իմացա՝ հեռարձակվում էր ուղիղ եթերով: Բավականին տպավորիչ էր, մթնոլորտն էլ՝հաճելի: Քննարկաման թեման 2-4-րդ դասարաններում Հայոց եկեղեցու պատմություն առարկայի ուսուցումն էր: Մենք գնացել էինք տիկին Մարիետի հետ՝ ով բանախոսներից մեկն էր: Բանախոսների մեջ էին նաև կրթության ազգային ինստիտուտի փոխտնօրեն Անահիտ Բախշյանը, Անանիա Շիրակացու անվան ճեմարանի կրտսեր դպրոցի ավագ մանկավարժ Գոհար Սարգսյանը և կրթության հարցերով փորձագետ Արմինե Դավթյանը: Յուրաքանչյուրը ներկայացրեց իր տեսակետը, երևույթի լավ և վատ կողմերը:

Փորձագետ Արմինե Դավթյանը ներկայացրեց իր ուսումնասիրությունները, որի արդյունքում պարզ դարձավ, որ կան շատ խնդիրներ, և ինքը կողմ չէ այս որոշմանը, այս երևույթը համարում է քարոզչություն: Ի պատասխան այս կարծիքին՝ Անահիտ Բախշյանը մեր առանձնազրույցի ժամանակ կես կատակ, կես լուրջ ասաց, որ այդպես էլ կա: Այսպիսի որոշում է կայացվել Սովետական Միության տարիներին Աստծո և մարդու միջև կորցրած կապը վերականգնելու համար: Քննարկման ընթացքում պարզ դարձավ, որ Անահիտ Բախշյանը մեր՝ հայերիս անբաժանելի արժեք է համարում քրիստոնեական հավատքը, կողմ է այս ծրագրին և կարծում է, որ այն պետք է անցնել առաջին դասարանից սկսած: Իհարկե,այդ ամենևին էլ չի նշանակում, որ ծրագիրն անթերի է և աշխատելու կարիք չկա:

Տպավորություններ օլիմպիադայից

Փետրվարի երեքին տեղի ունեցավ հայոց լեզվի օլիմպիադայի տարածաշրջանային փուլը: Կյանքումս առաջին անգամ էր, որ այդպիսի պատասխանատու պահին այդքան հանգիստ էի. ոչ մի լարվածություն չկար, ավելորդ մտքեր չկային: Գուցե նրանից էր, որ ես մենակ չէի, ինձ հետ էին իմ ընկերները, կամ մտածելակերպի փոփոխությունից էր, կամ էլ… Չգիտեմ: Առավոտյան՝ ընդհանուր պարապունքից և ընկեր Լուսինեի հետ պարելուց հետո, գնացինք Բանգլադեշում գտնվող մեկ այլ դպրոց: Այնտեղ մեզ սիրով հյուրընկալեցին: Մեզ՝ տասնմեկերորդ դասարանցիներիս մի մասին և մեկ տասներկուերորդ դասարանցու ուղեկցեցին մաթեմատիկայի դասարան: Հաճելի էր կրկին տեսնել գրատախտակը, նստարանները, պատի մոխրագույն ներկը, սովորողների կողմից պատրաստված պատի թերթերը… Հին ու բարի հիշողություններ: Նույնիսկ սեղանի կողքերին գրիչով բացված անցքերն էին հաճելի դարձել: Բայց, այնուհանդերձ, այդ ամենից հետո ինձ էլ ավելի պարզ դարձավ,, թե որքան շատ եմ սիրում մեր դպրոցի միջավայրը և որ չէի ցանկանա սովորել մոխրագույն պատերի մեջ: Բավական երկար սպասեցինք, մինչև հարցաթերթիկները կբերեին: Բերելուն պես սկսեցինք աշխատել: Ի զարմանս ինձ՝ բավական հեշտ էին հարցերը և նույնիկ հետաքրքիր: Նախքան այդ ես մտածում էի, թե ինչ շարադրություն պետք է գրեմ տրված թեմայով, այն էլ 2 էջի սահմանում: Արդեն անսովոր է դարձել գրել շարադրություն, որի թեման ինքդ չես ընտրում: Մտքերը փոխվեցին թեման տեսնելուն պես: Ամենասիրովը հենց շարադրությունը գրեցի: Անկեղծ ասած՝ մեծ պատմվածք էի որոշել գրել, բայց ձեռքս սկսել էր ցավել. վաղուց գրիչով այդքան երկար չէի գրել, ներքևում սպասում էին ընկերներս, և այդպիսով ես չգրեցի պատմվածքն ամբողջությամբ, բայց դա ամենևին էլ չփոխեց իմ տրամադրությունը: Ավարտեցինք և զրուցելով, քննարկելով վերադարձանք դպրոց: Հետաքրքիր և օգտակար փորձառություն էր. Օգնեց՝ տեսնելու թերություններս, որոնց վրա պետք է աշխատեմ: